Ένα θέμα που έχει απασχολήσει αυτό το σάιτ είναι γιατί οι νεοφιλελεύθεροι δεν διαθέτουν το μίνιμουμ της ενσυναίσθησης που θα περίμενα. Μια απάντηση που θα έδινε ο διάσημος νευροεπιστήμονας V.S. Ramachandran (Βιλάιανουρ Ραματσάντραν) θα ήταν ότι οι νεοφιλελεύθεροι είναι απομεινάρια του ανθρώπου του Νεάντερταλ.
Αυτό που λέω δεν είναι ειρωνικό. Από την αρχή μου άρεσε ο τομέας των νευροεπιστημών επειδή πάντοτε πίστευα στον άνθρωπο και θεωρούσα ότι η επιστήμη μπορεί να ανακαλύψει τις ρίζες της ενσυναίσθησης η οποία θεωρώ ότι είναι η ουσία της ανθρώπινης φύσης.
Επίσης να τονίσω ότι όποιος διαβάσει τις νεότερες ανακαλύψεις των νευροεπιστημών θα διαπιστώσει πόσο τσαπατσούλικες και αυθαίρετες είναι πολλές θεωρίες της ψυχολογίας πάνω στις οποίες βασίζεται η εικόνα μας για τον άνθρωπο και συνεπώς η πολιτική θεωρία και πράξη.
Αυτό που λέω δεν είναι ειρωνικό. Από την αρχή μου άρεσε ο τομέας των νευροεπιστημών επειδή πάντοτε πίστευα στον άνθρωπο και θεωρούσα ότι η επιστήμη μπορεί να ανακαλύψει τις ρίζες της ενσυναίσθησης η οποία θεωρώ ότι είναι η ουσία της ανθρώπινης φύσης.
Επίσης να τονίσω ότι όποιος διαβάσει τις νεότερες ανακαλύψεις των νευροεπιστημών θα διαπιστώσει πόσο τσαπατσούλικες και αυθαίρετες είναι πολλές θεωρίες της ψυχολογίας πάνω στις οποίες βασίζεται η εικόνα μας για τον άνθρωπο και συνεπώς η πολιτική θεωρία και πράξη.
17 σχόλια:
Το να λέμε ότι οι νεοφιλελεύθεροι έχουν πρόβλημα στους νευρώνες-κάτοπτρα,και ως εκ τούτου είναι...νεοφιλελεύθεροι είναι τουλάχιστον αφελές.Τι ενσυναίσθηση έχει άραγε ο φασίστας?Επιλεκτική μήπως?Το ίδιο και ο αναρχομπάχαλος.Το ίδιο και ο κομμουνιστής με το κονσερβοκούτι στο χέρι.Το ίδιο και ο τυπικός απολιτίκ που εκτός από τους 2 γονείς και 2-3 φίλους δεν τον ενδιαφέρει τίποτα άλλο ή όπως ζωγράφιζε και ο banksy "0% interest in people".
Επίσης αφελές είναι να νομίζουμε πως η πρόοδος στις νευροεπιστήμες θα ωφελήσει στο ελάχιστο την πολιτική.Και εξάλλου η ψυχολογία (και η ψυχανάλυση) δεν είναι επιστήμες.Είναι κάτι εντελώς άλλο και για κάτι άλλο,που όμως υπάρχει μια τομή.
Ενδιαφερον...
Δεν είμαι σίγουρη αν έχει κάποια σχέση, αλλά γνώρισα ανθρώπους με κομμένα μέλη που διαβεβαίωναν πως τα ένοιωθαν σαν να υπήρχαν.
Νομίζω ότι η θεωρία του επιβεβαιωνει την ύπαρξη "συναισθηματικής" νοημοσύνης.
Επίσης, με τη χειραψία μπορεί να καταλάβει κανείς πολλά πράγματα για τον κάτοχο του "άλλου" χεριού. Αν έχεις χαιρετήσει π.χ. μοντέρνο οικονομολόγο ή/και τραπεζίτη, καταλαβαίνεις! ;) Είναι σαν να πιάνεις ενα παγωμενο/ψόφιο πτηνό ή μια μέγγενη! Μέσος όρος, αυτό που λέμε "ζεστή χειραψία" δεν υπάρχει.
Rey μιλάω για συγκεκριμένα πράγματα.
Για παράδειγμα, αν θεωρούμε τους ανθρώπους καλούς τότε θα πρέπει να ψάξουμε να βρούμε τις αιτίες (κοινωνικές, οικογενειακές, ψυχικές, βιολογικές) που αυτοί συχνά φτάνουν σε εγκλήματα, και να δημιουργήσουμε δομές που καταπολεμούν αυτές τις αιτίες.
Αν θεωρούμε ότι οι άνθρωποι είναι από τη φύση τους κακοί τότε τους ρίχνουμε σε ένα μπουτρούμι και τους θάβουμε ζωντανούν νεκρούς, όπως γίνεται σήμερα.
Το ίδιο και οι νεοφιλελεύθεροι, οι οποίοι για να αιτιολογήσουν την εκμετάλλευση σου λένε ότι ο κόσμος χωρίζεται στους ικανούς και τους μη ικανούς, στους τεμπέληδες και στους εργατικούς, και αυτός ο διαχωρισμός τελειώνει στην επιφάνεια ως ένας μεταφυσικός και ρατσιστικός διαχωρισμός του τύπου "αυτός είναι εν γένει κατώτερος", δεν ψάχνει να βρει το γιατί κάποιος είναι π.χ. λιγότερο ικανός ή λιγότερο εργατικός.
Γιατί δεν το ψάχνουν παραπέρα; Επειδή δεν μπαίνουν στη θέση του άλλου ή αλλιώς επειδή δεν έχουν επαρκή ενσυναίσθηση, όπως αναφέρω στο ποστ.
Η νευροβιολογία θα βοηθήσει τον πολιτισμό μας να αποκτήσει την θεωρητική-επιστημονική βάση για τον πυρήνα της ανθρώπινης φύσης ώστε να πάει παρακάτω.
Με παρόμοιο τρόπο παλαιότερα τους τρελούς τους βασάνιζαν ή τους σκότωναν ενώ τώρα τους σέβονται και προσπαθούν να τους βοηθήσουν, γιατί έγινε αυτό; Επειδή προόδευσε π.χ. η ψυχιατρική.
Αυτό όμως έμμεσα δεν θα επιτρέψει την συνέχιση τροφοδότησης της καπιταλιστικής μηχανής με την πρώτη ύλη της άγνοιας και του μεταφυσικού-ρατσιστικού αναθεματισμού του κάθε άλλου όπως και η πρόοδος της ψυχιατρικής μετέτρεψε τους τρελούς από υποκείμενα κατώτερα των ζώων σε ανθρώπους και πάλι.
Rodia αυτό που αναφέρεις ως συναισθηματική νοημοσύνη πιστεύω ότι είναι κάτι άλλο.
Οι σημερινοί "killers" των μεγάλων επιχειρήσεων είναι όλοι τους άνθρωποι με πολύ υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη και συχνά παραπλανητικά ζεστοί και με ένθερμες χειραψίες, μέχρι να τους γυρίσεις την πλάτη...
Αντίθετα, η ενσυναίσθηση είναι όταν νιώθεις κυριολεκτικά τον πόνο του άλλου.
Γι' αυτό αναφέρω ότι εξ ορισμού οι νεοφιλελεύθεροι δεν έχουν ενσυναίσθηση, επειδή αν είχαν θα ήταν σοσιαλιστές ή κάτι παρόμοιο.
Ευχαριστώ GR :)
Τωρα το κατάλαβα και θα το ψάξω περισσότερο...
(και μέσα μου)
@Greek Rider
Κάθε άνθρωπος είναι μια κοινωνική κατασκευή.Αυτήν την στιγμή στην Δύση μπορούμε με ασφάλεια να αποδώσουμε κάποια χαρακτηριστικά στους πολίτες της ,τα οποία θα σήμαιναν έλλειψη ενσυναίσθησης(κομφορμισμός,ατομικισμός,κυνισμός,ανευθυνότητα,έλλειψη κριτικής,απάθεια κλπ).Αλίμονό μας αν θεωρούμε πως η βιολογική συνιστώσα του ανθρώπου είναι...συνισταμένη!Η ίδια η κοινωνία πλάθει τα άτομα με τέτοιον τρόπο ώστε αυτή να "αυτοαναπαράγεται".Ως εκ τούτου οι Δυτικοί (όχι μόνο οι νεοφιλελεύθεροι) είναι καθαρά ένα σύμπτωμα των καιρών και του τρόπου που η κοινωνία έχει θεσμισθεί, ένα πλήρως εναρμονισμένο "ον" με το πνεύμα της εποχής.
Όσο κι αν συμφωνώ ότι οι άνθρωποι είναι κοινωνικές κατασκευές, δε μου φαίνεται ότι κάτι τέτοιο αντιφάσκει με τις κατακτήσεις της νευροβιολογίας.
"Η νευροβιολογία θα βοηθήσει τον πολιτισμό μας να αποκτήσει την θεωρητική-επιστημονική βάση για τον πυρήνα της ανθρώπινης φύσης ώστε να πάει παρακάτω."
Αν υπάρχει (ακόμα) μια κάποια ανθρώπινη φύση, αυτή δεν επιδέχεται αξιολογικών χαρακτηρισμών. Κάθε προδιάθεση μπορεί, νομίζω, δοσμένων των συνθηκών, να εκδηλωθεί ως κάτι ή το αντίθετό του, ή να πνιγεί ολοκληρωτικά από κάποια άλλη.
Γι'αυτό, δε θα μου φαινόταν περίεργο αν ο εγκέφαλος και οι νευρώνες του διέθεταν τέτοιες λειτουργίες.
Κατά τη γνώμη μου δεν προεξοφλούν κάτι σχετικό με τη συμπεριφορά των ανθρώπων, εφόσον αυτή πλάθεται κοινωνικά και ταξικά, αλλά αντίθετα, αναδεικνύει τις πιο απόμακρες πρώτες βίαιες ρήξεις και την ανάδυση των πρώτων αναγκαίων συνθηκών για το πέρασμα στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού.
Γειά σου, σε παρακολουθώ και ο ‘τόπος’ σου έχει ενδιαφέρον. Τη πρώτη μου παρέμβαση όμως δεν με κίνησε να την κάνω το κείμενο ή το βίντεο, αλλά το πόσο ξαφνιάζομαι από τα σχόλια σου, γιατί πραγματικά εκτιμώ τη σκέψη σου.
Νομίζω έχεις τρομερή εμπιστοσύνη στην επιστήμη, και πολύ καλά κάνεις, αλλά καλό είναι να μην ξεχνάμε –εάν είμαστε πραγματικά λάτρες των επιστημών και όχι κάποιων άλλων πραγμάτων όπως μιας ‘καλής’ ανθρωπολογίας ή μιας ‘καλής’ ηθικής- 1ον) το θεώρημα του Godel, και 2ον) ότι οι επιστήμες που ασχολούνται με τον άνθρωπο δεν είναι ‘καθαρές’ –και βέβαια θα τις σταθμίζουμε και θα τις θέτουμε στους σκοπούς που !αποφασίζουμε!, δεν μιλώ για να κρύβουμε γνώση.
‘’Η νευροβιολογία θα βοηθήσει τον πολιτισμό μας να αποκτήσει την θεωρητική-επιστημονική βάση για τον πυρήνα της ανθρώπινης φύσης ώστε να πάει παρακάτω.’’
Πως είσαι τόσο σίγουρος; Να πάει παρακάτω που;…δεν φαντάζομαι στην πραγμάτωση μιας ηθικής;
‘’Με παρόμοιο τρόπο παλαιότερα τους τρελούς τους βασάνιζαν ή τους σκότωναν’’ αυτό έγινε στην αρχή της εποχής μας, με τον διαφωτισμό…μήπως το τώρα είναι εξέλιξη αυτού του παλαιότερα;
‘’ενώ τώρα τους σέβονται και προσπαθούν να τους βοηθήσουν’’ δεν προσπαθούν να τους βοηθήσουν, να τους νορμαλοποιήσουν προσπαθουν, να τους θέσουν σε μια νόρμα –που αυτοι θεωρούν πως…μπλα, μπλα ηθικοψυχονομίες.
‘’ η πρόοδος της ψυχιατρικής μετέτρεψε τους τρελούς από υποκείμενα κατώτερα των ζώων –που τους έκανε η παράδοση του διαφωτισμού- σε ανθρώπους και πάλι –δηλαδη σε ότι ήταν πριν…
‘’η ενσυναίσθηση είναι όταν νιώθεις κυριολεκτικά τον πόνο του άλλου.’’
Αυτό μπορεί να είναι θεμιτό, αλλά είναι ηθική δεν είναι επιστήμη.
Ερώτημα’ όταν ο Α ιδεολόγος δεν νιώθει τον πόνο του ‘’άλλου’’, του Β ιδεολόγου δηλαδή και αντίστροφά ποιος έχει το ‘’πρόβλημα’’. Και οι δύο; Απλά ερωτώ γιατί εγώ εάν απαντήσω δεν θα δοσήσω την απαντηση μου στο ότι είναι ‘’επιστημονική’’ –όπως για παράδειγμα ορισμένοι ταυτίζουν την πρόοδο με την εξέλιξη…
‘’εξ ορισμού οι νεοφιλελεύθεροι… σοσιαλιστές’’
Θα με ενδιέφερε να μάθω τους ορισμούς για τους δύο παραπάνω…
Ο άνθρωπος δεν είναι ούτε καλός, ούτε κακός, ο άνθρωπος έχει ανάγκες –και την δυνατότητα αποφάσεων (τουλάχιστόν έτσι θέλουμε να νομίζουμε).
Υ.γ: Στο μόνο που συμφωνώ από όσα διάβασα είναι αυτό που βρίσκεται στο κείμενο
‘’Επίσης να τονίσω ότι όποιος διαβάσει τις νεότερες ανακαλύψεις των νευροεπιστημών…πολιτική θεωρία και πράξη.’’
Το οποίο βέβαια ισχύει και για τις νευροεπιστήμες… τις οποίες τις μελετάμε αλλά δεν θεμελιώνουμε πολιτική πάνω σε αυτές –τουλάχιστον ακόμα εμφανώς.
Ο Λαμάρκ είναι αδικημένος προφανός διότι δεν ταίριαζε στο μοντέλο της αγοράς όπως ο δαρβίνος… Επίσης το αντικείμενο-υποκείμενο είναι μια νοητική κατασκευή, το ξέρουμε αλλά…θεμελιωσαμε επιστήμες, πολιτικες θεωριες και διάφορα άλλα σε αυτόν τον ‘’επιστημονικό’’ δυισμό.
Δημήτρης.
Και βέβαια κάθε άνθρωπος -δεν είναι απλά- μια κοινωνική κατασκευή, (που αυτη είναι η νέα μας μόδα) απλά είναι κ α ι αυτό -όχι μόνο αυτό.
Ο σολιψισμός στο χώρο των επιστημών και μάλιστα από τους αυτοπροβαλλόμενους ως υλιστές.
Δημήτρης.
Δημήτρη είναι γνωστό ότι παλαιότερα, έως και την δεκαετία του 1970 στην Ελλάδα (!), οι ψυχικά άρρωστοι αντιμετωπιζόταν ως απόβλητοι. Σήμερα γίνεται μια καλύτερη προσπάθεια. Παλαιότερα αυτό γινόταν με τους λεπρούς. Στο Μεσαίωνα οι ψυχικά άρρωστοι αντιμετωπιζόταν ως δαιμονισμένοι.
Κατά παρόμοιο τρόπο σήμερα αντιμετωπίζονται ως λεπροί ή δαιμονισμένοι όσοι βρίσκονται κοινωνικά χαμηλότερα (=τεμπέληδες, =λιγότερο ικανοί, =έκαναν κακές επιλογές κτλ), η ευθύνη μεταφέρεται σε αυτούς και καταδικάζονται κοινωνικά.
Αυτή η διαφοροποίηση τους και κατηγοριοποίησή τους ως κατώτεροι προυποθέτει ένα ηθικό κριτήριο που για τον νεοφιλελευθερισμό είναι η δυνατότητά τους στις σωστές ελεύθερες επιλογές.
Αν όμως αποδειχθεί επιστημονικά μέσω των νευροεπιστημών ότι οι άνθρωποι αυτοί βρίσκονται εκεί που βρίσκονται όχι λόγω κακών επιλογών τους αλλά επειδή έχουν κάποια διαφορετική καλωδίωση, τότε φεύγει από τη μέση η ηθική δικαιολογία του νεοφιλελευθερισμού και όλη η ιδεολογία των δήθεν ελεύθερων επιλογών μένει μετέωρη.
Τότε θα πρέπει και κοινωνικά να λάβουμε όλα εκείνα τα έξτρα κοινωνικά μέτρα που χρειάζονται.
Αυτό προϋποθέτει την ενίσχυσή τους με έξτρα κοινωνικά δώρα για να ισορροπήσουν την βιολογική τους αδυναμία.
Ας μην γελιόμαστε παιδιά.Η φύση του ανθρώπου (αν και δεν μου αρέσει αυτό το σχήμα) είναι μια για όλους και ίδια λίγο πολύ.Η ψυχανάλυση την έχει συμπεριλάβει κατά κάποιο τρόπο (το Αυτό) ως σχήμα στην ανάλυσή της.Οι νευροεπιστήμες ασχολούνται καθαρά με τα συναισθήματα στον βαθμό που παρατηρούν μεταβολές στα νευρωνικά δίκτυα (αυτά καθ΄αυτά) ή στις χημικές αποκρίσεις.Δεν ασχολούνται με αυτά ως παραστάσεις-φαντασιακά στοιχεία.Η χημικό-βιολογική απόκριση πχ στο Χ συναίσθημα-παράσταση σήμερα μπορεί να είναι ίδια με αυτήν της Y παράστασης στην τάδε ή δείνα αρχαϊκή ή ιστορική κοινωνία.Γιαυτό δεν μπορεί να συμβάλει ο θετικισμός θετικά ή αρνητικά στην πολιτική.Δεν έχει να μας πει κάτι σχετικά με τον ψυχισμό του υποκειμένου και το γιατί συμβαίνει αυτό.Εξάλλου δεν μπορείς να αποδώσεις τα καγκουριλίκια και τις "αποκλίνουσες" συμπεριφορές που βλέπουμε συχνά στην αυξημένη τεστοστερόνη ή όποια άλλη ουσία.
Προτείνω να ρίξετε μια ματιά στο κείμενο του Στάθη Γουργουρή,"Φιλοσοφία και Μετουσίωση" που είναι αφιερωμένο στην συμβολή του Καστοριάδη στο θέμα της μετουσίωσης.Το κείμενο θα το βρείτε στον ακόλουθο σύνδεσμο:
http://www.newsociology.gr/teyxh/pdfs/31.pdf
Αν όμως αποδειχθεί επιστημονικά μέσω των νευροεπιστημών ότι οι άνθρωποι αυτοί βρίσκονται εκεί που βρίσκονται όχι λόγω κακών επιλογών τους αλλά επειδή έχουν κάποια διαφορετική καλωδίωση, τότε φεύγει από τη μέση η ηθική δικαιολογία του νεοφιλελευθερισμού και όλη η ιδεολογία των δήθεν ελεύθερων επιλογών μένει μετέωρη.
------------------------------
Επιστημονικά κρίνω πως έχει ήδη αποδειχθεί με τον Μαρξ και την ψυχανάλυση τουλάχιστον.
Δεν ξέρω πόσο περισσότερο θα εδραίωνε την εν λόγω απόδειξη μια επιστήμη, όπως η νευροβιολογία που είναι εξ ορισμού αναγωγιστική και λειτουργεί στη βάση ενός εξελικτικού μοντέλου.
Έτσι κι αλλιώς η εξουσία βλέπει μόνο αυτό που τη συμφέρει και για αυτό και 2 και 3 επιστήμες να βγουν και να πουν για τα αντίθετα από αυτή(εδώ η νεοφιλελεύθερη/καπιταλιστική εξουσία) θα μείνουν στο περιθώριο, όπως ο μαρξισμός και η ψυχανάλυση.
Το ζήτημα δηλ. παραμένει ακόμα πολιτικό.
@rakis
Ο Μαρξισμός δεν είναι καθόλου στο περιθώριο.Ίσα ίσα ως σκέψη είναι παραδοσιακή πλέον.Και είναι διάχυτη.Το ίδιο και η ψυχανάλυση, αλλά σε μικρότερο βαθμό.Το θέμα είναι πως η νευροεπιστήμες και η ψυχιατρική ,η οποία δέχεται ως φυσιολογική την κατά πλειοψηφία ακολουθούμενη συμπεριφορά, δεν εστιάζουν στα κοινωνικό-πολιτικά προβλήματα και παθογένειες που δημιουργούν τις διαταραχές (νευρώνες),αλλά μόνο στις τελευταίες ως τέτοιες,ως φαινόμενα που έπεσαν από τον ουρανό, αποκρύπτοντας έτσι τα πρώτα.
Και επίσης είναι λογικό να ασκούν περισσότερη γοητεία.Μην ξεχνάς ότι ζούμε στη εποχή του (ψευδό)-ορθολογισμού και της λατρείας του θετικισμού.
Pou xathikes vre volemene dhmosie ypallhle;
Epithreis tous mathites stis panelladikes;
Tha diorthwseis kai grapta;
lol
Ανώνυμε πάλι ξέχασες να πάρεις τα χάπια σου;
Άντε να επιστρέψει η δραχμή για να ισιώσουν οι κώλοι των δημοσιων υπαλληλων.
Ανώνυμε νομίζω ότι εκτός από νοητικά καθυστερημένος είσαι και εκτός θέματος.
Δημοσίευση σχολίου