(Image by kool_skatkat via Flickr)Πω,πω..βαριά ερωτήματα και είναι και Κυριακή μεσημέρι και δεν έχουμε χωνέψει ακόμη...Μάλλον επηρεάστηκα από τη συζήτηση με το inception προχτές και έτσι σήμερα με έπιασαν οι "μεταφυσικές" μου ανησυχίες...
Το κρίσιμο ερώτημα λοιπόν σήμερα το απόγευμα Κυριακής, είναι αν ο άνθρωπος είναι ελεύθερος ή νομίζει ότι είναι ελεύθερος. Εγώ υποστηρίζω ότι ο άνθρωπος έχει πολύ μικρά περιθώρια ελέγχου του εαυτού του και κατά το μεγαλύτερο ποσοστό (ας πούμε κατά 80%) δεν ελέγχει τη μοίρα του, το μέλλον του, τον εαυτό του, την βούλησή του.
ΔΕΔΟΜΕΝΑ
1) Ψυχαναλυτικές εξηγήσεις
Για παράδειγμα κάποιος νομίζει ότι χτυπάει με το μπλογκ του το κατεστημένο γράφοντας μανιωδώς άρθρα, ενώ στην ουσία ο πραγματικός λόγος είναι ότι πενθεί ακόμη ψυχικά το χαμένο του παιδί. Χμμμ...Ίσως...Αλλά τελικά όλα στη ζωή θα μπορούσαν να έχουν τέτοιες εξηγήσεις. Άλλος γίνεται ηθοποιός επειδή έχει ψύχωση με την εικόνα του, άλλος συγγραφέας επειδή είναι αντικοινωνικός. Τελικά δεν βρίσκεις άκρη έτσι. Αν όλοι ήταν ιδεατά ψυχικά "υγιείς" η ανθρωπότητα δεν θα πήγαινε πουθενά... Και αντίστροφα, κάποιος θα μπορούσε να είναι ψυχικά υγιής επειδή έχει κάποια ειδικότερη νεύρωση...Έτσι η εξήγηση μέσω αυτής της μεθόδου καταντάει ταυτολογία.
Πάντως κάπως έτσι σκέφτεται νομίζω η ψυχανάλυση και σου λέει ότι κάνεις κάτι για άλλους λόγους από αυτούς που νομίζεις, πάντως δεν είσαι ελεύθερος.
2) Κοινωνικές εξηγήσεις
Μέσω της οικογένειας, του σχολείου, της τηλεόρασης κτλ, ο άνθρωπος γίνεται απόλυτο παράγωγο προιόν της εποχής του και των δεδομένων κοινωνικών δομών. Ο ίδιος άνθρωπος, αν ζούσε το 1789 μπορεί να συμμετείχε στην Γαλλική Επανάσταση ή αργότερα στην Οκτωβριανή επανάσταση. Και όμως σήμερα μπορεί να είναι π.χ. πρόεδρος των Ελλήνων βιομηχάνων. Γιατί; Γιατί έτυχε να γεννηθεί στη συγκεκριμένη οικογένεια, στην συγκεκριμένη εποχή, να έχει μεγαλώσει με τον συγκεκριμένο τρόπο κτλ, κτλ.
Αν ένας ορθόδοξος παπάς γεννιόταν στη Νέα Γουινέα μπορεί να ήταν ανθρωποφάγος.Και εδώ επίσης ελευθερία δεν υπάρχει.
3) Βιολογικές-εγκεφαλικές εξηγήσεις
Επειδή μου είναι δύσκολο να επαναλάβω τι εννοώ στα βιολογικά θέματα παραθέτω κάποια προηγούμενα ποστ που εξηγούν λίγο την κατάσταση:
ΣΚΕΨΕΙΣ ΕΠΙ ΟΛΩΝ ΑΥΤΩΝ
Έχω μια δική μου θεωρία επι αυτού του θέματος. Ας υποθέσουμε ότι κάθε άνθρωπος είναι φτιαγμένος βάσει DNA, εγκεφάλου, ορμονών κτλ, για να κάνει συγκεκριμένα πράγματα. Αν δεν τα κάνει τότε λέω εγώ ότι για λόγους ψυχολογικούς, κοινωνικούς ή τυχαίους θα έρθει σε αντίθεση με το ξεχωριστό του ένστικτο (είτε σε επαγγελματικό, κοινωνικό, προσωπικό κτλ επίπεδο) και αυτός ο άνθρωπος θα έχει αρνητικές παρενέργειες.
Για παράδειγμα, ας πούμε ότι κάποιος γεννιέται με τάση και "προδιαγραφές" να γίνει μεγάλος πρωτοκλασάτος επιστήμονας. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να αναπτύσσει λίγο χαμηλότερες θερμοκρασίες στον υποθάλαμο του εγκεφάλου του ή το μείγμα ορμονών του να είναι λίγο πιο ευνοϊκό και έτσι να είναι πιο υπομονετικός και αναλυτικός, μπορεί να έχει κληρονομήσει κάποιες ειδικές εγκεφαλικές πτυχώσεις ή για τυχαίους λόγους να δημιουργήθηκαν. Αν αυτός ο άνθρωπος δεν καταφέρει να τελειώσει ούτε το δημοτικό σχολείο επειδή μπορεί π.χ. να έζησε σε κακή εποχή ή οικονομικές συνθήκες, τότε μπορεί να γίνει απόμακρος και στριφνός (λέμε τώρα ένα παράδειγμα).
Αντίθετα, κάποιος άλλος με καλλιτεχνικές τάσεις, αν βρεθεί σε ένα γραφείο του ΔΝΤ ως τεχνοκράτης, μπορεί εύκολα να τρελαθεί και να ανοίξει ένα πρωί το παράθυρο πηδώντας από τον 8ο όροφο.
Κάποιοι άλλοι είναι φτιαγμένοι για αθλητισμό, κάποιοι άλλοι για φασαρίες, κάποιοι είναι απλά γεννημένοι βλάκες ή σχεδόν καθυστερημένοι και η κοινωνία-εκπαίδευση-οικογένεια τους κράτησε σε ένα ανεκτό επίπεδο με πολύ κόπο. Ακόμη όμως και τότε δεν απέχουν και πολύ ανά πάσα ώρα και στιγμή να κάνουν κάποιες μεγάλες βλακείες.
Άλλοι για παρόμοιους λόγους (αλλά και άλλους) καταντάνε αλκοολικοί, τζογαδόροι, πρεζάκιδες ή όλα μαζί ταυτόχρονα.
Πώς λοιπόν μπορεί κάποιος να βρει τις πηγαίες τάσεις του στην ζωή ανάμεσα σε τόσους "θορύβους" και επιρροές; Αυτό είναι αναγκαίο μιας και μόνο τότε θα μπορούσε να είναι πραγματικά ευτυχισμένος και ολοκληρωμένος.
ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ
Η μεθοδολογία που πιστεύω ότι είναι η πιο ενδεδειγμένη, είναι μέσω της αποδοχής κάποιου ότι δεν έχει πραγματική ελευθερία και έλεγχο στη ζωή του, τότε μόνο αρχίζει να ψάχνει τρόπους να αποκτήσει πραγματική ελευθερία και είναι υποψιασμένος για την κατάστασή του, ΤΟΤΕ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΤΟΤΕ μπορεί να αναζητήσει τις ρίζες της ανελευθερίας του και να αποκτήσει ένα μικρό ποσοστό πραγματικής ελευθερίας και δυνατότητας να καθορίζει τη μοίρα του συνειδητά.
Η αποδοχή μας ότι δεν είμαστε ελεύθεροι αποτελεί ένα αντίστοιχο τέχνασμα με αυτό που εφαρμόζει ο Μορφέας στον Νίο όταν του λέει να διαλέξει χάπι.
Συνεπώς εδώ υπάρχει ένα γλωσσικό μπέρδεμα μεθοδολογίας. Όταν εγώ υποστηρίζω ότι ο άνθρωπος δεν είναι ελεύθερος δεν εννοώ ότι δεν μπορεί να αποκτήσει ένα κομμάτι της ελευθερίας του, μπορεί!
Αυτό όμως μπορεί να γίνει αν πάρει το κόκκινο χάπι, δηλαδή αν αποδεχτεί ότι δεν τα ξέρει όλα και δεν είναι πραγματικά ελεύθερος. Τότε ξεκινάει η οδύσσεια της αναζήτησης της ελευθερίας.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Όπως έλεγε ο Σαίξπηρ: "Είμαστε αυτό από το οποίο έχουμε φτιαχτεί", ή όπως λέει ο Αισχύλος: " ἐλεύθερος γὰρ οὔτις ἐστὶ πλὴν Διός" (άσχετα από την γνησιότητα του αποσπάσματος) ενώ τι να πούμε για τον ταλαίπωρο ήρωα του Σοφοκλή που ταλαιπωρείται επειδή αδυνατεί να καταλάβει τα όρια της ελευθερίας του.
12 σχόλια:
Συμφωνώ μαζί σου. Είναι η φύση του κόσμου τέτοια: Η ελευθερία είναι και σχετική και περιορισμένη. Το γεγονός αυτό όμως, μπορεί να προσφέρει ικανοποιητική ελευθερία, σε όποιον μπορεί να κατανοήσει ότι λόγω αυτής της απουσίας ελευθερίας, η ευθύνη του για την εξέλιξη των πραγμάτων είναι αμελητέα, οπότε να περιφρονήσει αυτό το κατασκεύασμα και να τελειώσει αυτόν τον κοσμικό περίπατο με το λιγότερο δυνατόν ψυχικό κόστος.
Δεν ξέρω κατά πόσο πασίγνωστο είναι αλλά το είπε ο φίλος Μαρξ:
η ελευθερία είναι η επίγνωση της αναγκαιώτητας..
Επανάσταση συνείδησης... μέσα μας
Καλημερα :)
Το παρακατω βιντεο θα βοηθησει στην κατανοηση του θεματος: http://www.youtube.com/watch?v=J-a2gv7SGeM
πιστεύω ότι υπάρχουν βαθμοί ελευθερίας, και ότι υπάρχουν "υποσύνολα" ελευθερίας τα όρια των οποίων καθορίζουν το εύρος των δυνατοτήτων μας.
μπορεί να είναι το βιολογικό υπόστρωμα, που καθορίζει τα ευρύτερα όρια μέσα στα οποία μπορεί να κινηθεί (για "καλύτερο" ή "χειρότερο"), έπειτα η κοινωνία γενικά (εποχή-τόπος) και ειδικά (οικογένεια-περίγυρος)
ή μπορεί να είναι το ανάποδο, δηλ. η κοινωνία να μπορεί να καταστήσει, επαγγελματικά, επιστήμονα (ή πρωθυπουργό..) έναν ηλίθιο, αλλά σχηματικά μπορούμε να φανταστούμε έναν κύκλο με το εύρος των δυνατοτήτων και εντός του διάφορα υποσύνολα-κύκλους, τα οποία περιορίζουν το αρχικό εύρος (του αρχικού κύκλου) και ενδεχομένως περιορίζουν ή υπερκαλύπτουν το ένα (υποσύνολο-κύκλος) το άλλο - πάντα εντός του αρχικού κύκλου
gr,πολυ ωραιο αρθρο,κ καθολου βαρυ,αντιθετως,εγω θεωρω αρθρα που καταπιανονται με παρομοια θεματα πολυ επιμορφωτικα κ χρησιμα,να τα διαβαζουμε για να ανοιγει το μυαλο μας,ειδικα κιολας οταν ειναι καλογραμμενα.
Κ διαβαζοντας το διαπιστωσα οτι ακομα κ σε αυτα τα ζητηματα συμφωνουμε,
θα το διαπιστωσεις αν διαβασεις τους εξης στιχους ενος ποιηματος που εχω γραψει πριν χρονια,οπου εκει λεμε ουσιαστικα τα ιδια πραγματα περι ανθρωπου κ του Πεπρωμενου του που καλειται να εκπληρωσει
"κ το ταξιδι μας,ενας διαρκης κινδυνος
οχι τοσο γιατι παραμονευει καποιος που θα μας βλαψει
οσο γιατι εμεις οι ιδιοι απο μονοι μας
χανουμε συχνα τον προσανατολισμο μας
κ ειναι συγκεκριμενα αυτα που πρεπει να κανουμε
κ δυστυχισμενοι αιωνια οσοι δεν ανταποκριθηκαν στο Πεπρωμενο τους"
Νομιζω οτι η ομοιοτητα των αποψεων μας ειναι αξιοσημειωτη!
Το ποιημα αν σε ενδιαφερει,το εχω αναρτησει εδω
http://celinathens.blogspot.com/2010/05/song-of-long-forgotten-ghost.html
Επισης θελω να δηλωσω τη συμφωνια σου κ σε κατι αλλο που λες,οτι δηλαδη δε ξερουμε τα βαθυτερα κινητρα των πραξεων μας,
πχ κατακεραυνωνουμε τη κυβερνηση γιατι μεσα μας θρηνουμε για το χαμενο μας γιο,οπως λες με το παραδειγμα σου.
Κ εγω το πιστευω αυτο.
Ολη αυτη η οργη εναντιον της κυβερνησης ειναι απολυτως δικαιολογημενη γιατι οι πολιτικοι μας ειναι οντως απατεωνες,
αλλα πιστευω οτι ολη αυτη η οργη ειναι αποτελεσμα κ αλλων παραγοντων,
αποτελεσμα της ματαιωσης που νιωθουμε γιατι καπου μεσα μας μετρησαμε τον εαυτο μας κ τον βρηκαμε λιγοτερο απο αυτον που θελαμε να ειναι.
Κλασικα,αυτο παρατηρειται σε περιοδους οικονομικης κρισης,ο ταυτοχρονος δηλαδη εσωτερικη απολογισμος.
Κατι παρεμφερες εχω γραψει εδω
http://celinathens.blogspot.com/2010/07/blog-post_05.html
Το ποιημα στο οποιο παρεπεμψα ειναι ιδιαιτερα μακροσκελες κ δε το προτεινω για αναγνωση,αλλα gr αν εχεις χρονο θα ηθελα να ριξεις μια ματια στη παραπανω αναρτηση που την ονομασα ΜΙΣΟΣ,
νομιζω θα διαβασεις κατι που αντανακλα κ τις δικες σου αποψεις.
Aγαπητό greek rider, είμαι ο enikolo και εραστιτέχνης μπλόγκερ. Σας γράφω σχόλιο σε αυτή την ανάρτηση για να ειμαι βέβαιος ότι θα τη διαβάσετε αλλά αφορά προηγούμενη ("κρίσιμες στατιστικές"). Τα μπλογκ μου είναι δύο : ο Μαύρος γάτος και το Hellenic Statistics (http://xlevi.blogspot.com/ και http://helstats.blogspot.com/ αντίστοιχα). Διαπίστωσα ότι με τιμήσατε αναδημοσιεύοντας τη δουλειά μου (και σας ευχαριστώ για αυτό), όμως απογοητεύτηκα λίγο όταν διαπίστωσα ότι δεν αναφέρετε πουθενά την πηγή. Δεν τρέχει τίποτα και είμαι σίγουρος ότι έγινε από αβλεψία, απλά , σας το επισημαίνω γιατί και εσείς είστε σιβαροί και κάνετε καλή δουλειά.Ευχαριστώ και πάλι για τη φιλοξενία και συνεχίστε την καλή δουλειά.
Αγαπητέ enikolo την εν λόγω δημοσίευσή σου μου την έστειλε με το e-mail ένας φίλος μου. Επειδή έγραφε πάνω στα διαγράμματα "NICOLO STATISTICS" νόμιζα α) ότι είχα αναφέρει πηγή και β) ότι δεν ήταν μπλόγκ..
Χάρηκα που σε βρήκα και να είσαι σίγουρος ότι και θα σε διαβάζουμε και θα σε αναδημοσιεύσουμε πολλές φορές ακόμη (με σωστή πηγή αυτή τη φορά που σε ξέρουμε και με λίνκ)και θα προσθέσω και λίνκ σου τώρα στην προηγούμενη δημοσίευση.
Να είσαι καλά και συγνώμη. Αυτά που γράφεις είναι πολύ ωραία!
Αν μου επιτρέπεται, θα ήθελα να προτείνω ένα βιβλίο, σχετικό με το θέμα της ανάρτησης ... το "Πόσο ελεύθερος είσαι; Το ζήτημα της αιτιοκρατίας" του Ted Honderich.
Παρότι σε γενικές γραμμές συμφωνώ με τα λεγόμενα σου, νομίζω ότι δεν πρέπει να παραβλέπουμε και την προσωπική συνεισφορά που θα πρέπει να έχουμε στην ανάπτυξη μας. Είναι αλήθεια ότι είμαστε δέσμιοι ορισμένων παραγόντων ή/και καταστάσεων, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είμαστε εντελώς καταδικασμένοι σε όλες τις περιπτώσεις.
ESKARINA αυτό που λες ήθελα να πω και εγώ με τον τρόπο μου. Ότι δηλαδή μόνο από την στιγμή που καταλαβαίνουμε πόσο πολύ δεσμευόμαστε από αυτούς τους παράγοντες τότε μόνο αρχίζουμε να παίρνουμε τα πράγματα στα δικά μας χέρια.
Αγαπηέ GR ωραίο το αρθράκι. Με την ευκαιρία, να σε προτρέψω να κάνεις λιγότερες ίσως καταγγελτικές αναρτήσεις (χωρίς να βρίσκω κάτι απαραίτητα κακό σε αυτό, πλην όμως είναι το στυλ του νεοέλληνα να σιχτιρίζει και έτσι να εκτονώνεται, παθητικά πάντα) και περισσότερες αναρτήσεις σχετικά με την αυτογνωσία και τη συνείδηση (consciousness) γιατί είναι αυτή η πηγή κάθε αλλαγής. Να σου θυμίσω τα λόγια του Ghandi, "Πρέπει να είστε η αλλαγή που θέλετε να δείτε στον κόσμο".
Με εκτίμηση,
ένας κούκος (δε φέρνει την άνοιξη)
κούκος μονός, συμφωνώ μαζί σου.
Ορισμένες μάλιστα φορές ντρέπομαι πολύ (κατόπιν εορτής) γι' αυτά που γράφω αλλά ντρέπομαι και να τα σβήσω...
Από την άλλη μεριά όμως πολλές φορές επιμένω ότι έχω δίκιο σε ορισμένα πράγματα.
Δημοσίευση σχολίου