Η παιδεία στο απόσπασμα: 210,000 γραπτά κάτω από την βάση

Image via Wikipedia

Ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα στην παιδεία και στην οικονομία είναι το ότι χιλιάδες υποψήφιοι που έπεσαν φέτος κάτω από την βάση στις πανελλήνιες εξετάσεις, θα περάσουν σε κάποια σχολή ΤΕΙ ή ΑΕΙ για να κάνουν σεφτέ στην μεσοαστική τάξη των ιδιοκτητών γκαρσονιέρας στην κάθε γωνιά αυτής της χώρας. Αυτό είναι εγκληματικό για τουλάχιστον τους ακόλουθους λόγους :

1) Τα νέα αυτά παιδιά θα χάσουν τουλάχιστον 4 χρόνια της ζωής τους σε αμφιβόλου ποιότητας σχολές σπουδάζοντας ένα αντικείμενο που σπανίως τους ενδιαφέρει πραγματικά και στο οποίο θα περάσουν σχεδόν συμπτωματικά ανάλογα την βαθμολογία τους.  Εδώ σπουδάζεις κάτι που σε ενδιαφέρει και έχεις ίσως και κλίση και πάλι μπορεί να αποτύχεις, το να σπουδάζει κάποιος κάτι άσχετο που ποτέ δεν τον ενδιέφερε οδηγεί στην βέβαιη αποτυχία.

2) Η οικονομία έχει ανάγκη από τεχνίτες, τους έχει ανάγκη επειγόντως. Χρειάζεται ανθρώπους που θα μπορούν άμεσα να φτιάξουν κάτι, ένα αυτοκίνητο, μια μηχανή, ένα κλιματιστικό, τα υδραυλικά, τις τηλεοράσεις, τα ηλεκτρονικά, τις κεραίες, τα κινητά κτλ. Χρειάζεται μάστορες σε όλους τους τομείς. Δεν υπάρχει καμία ανάγκη για νέους υπαλλήλους τραπεζών, υπαλλήλους γραφείου και λοιπά δήθεν στελέχη επιχειρήσεων ή οικονομολόγους της κακιάς -νεοφιλελεύθερης- ώρας.

3) Επίσης, η οικονομία χρειάζεται μάστορες, τεχνίτες και μηχανικούς που να μπορούν να κατασκευάζουν πράγματα, αντικείμενα, συσκευές. Να μελετούν π.χ. ένα κινέζικο προϊόν (μια καρέκλα, ένα μπρελόκ, ένα λαμπτήρα, κάτι τέλος πάντων) και να το αντιγράψουν κάνοντάς το ακόμη καλύτερο. Τεχνίτες αλλά και μηχανικούς που θα παράγουν έργο εκ του μηδενός.

4) Τα παιδιά αφού σπαταλήσουν 4+ χρόνια σε ένα ΤΕΙ ή ΑΕΙ για κλάματα, θα βγουν στην αγορά εργασίας ως πρόβατα επι σφαγής. Κατά κανόνα δεν θα έχουν καμία γνώση, ικανότητα ή δεξιότητα. Οι γονείς σε αυτές τις περιπτώσεις υφίστανται τρομερές οικονομικές απώλειες. Και εδώ δεν μιλάω για τις ευκατάστατες οικογένειες, τους μεσαίους της μίζας και της αρπαχτής ή τους βασιλιάδες που σπουδάζουν χωρίς συνέπειες ό,τι θέλουν (συνήθως ιστορία τέχνης). Μιλάω για τους μεροκαματιάρηδες ανθρώπους που κλαίνε μέσα τους για να έχει το παιδί τους ένα μηνιάτικο σε κάποιο ΤΕΙ στη Βόρεια Ελλάδα νομίζοντας ότι έτσι τους προσφέρουν κάτι καλύτερο από ότι αυτοί είχαν ή μπόρεσαν. Αυτοί οι άνθρωποι θα καταστραφούν και θα πληγωθούν βλέποντας αργότερα όλους τους κόπους τους να πηγαίνουν χαμένους και τα παιδιά τους δυστυχισμένα.

Θα μου πεις τώρα δεν θα σπουδάσουν τα παιδιά αυτά; Και απαντάω ΝΑΙ να σπουδάσουν όλοι. Να μάθουν πρώτα όσο είναι μικροί και προλαβαίνουν ένα βιοποριστικό επάγγελμα, και μετά, που θα είναι και πιο ώριμοι, να διαλέξουν τι θα σπουδάσουν. Ευτυχώς τα πράγματα σήμερα είναι διαφορετικά και μπορεί ένας άνθρωπος στα 28του, στα 30του, στα 40του και βάλε, να σπουδάσει είτε στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο ή στο αντίστοιχο της Κύπρου ή σε κάποιο άλλο του εξωτερικού ό,τι θέλει. Έτσι θα μπορούν να έχουν όσο καλή παιδεία θα ήθελαν χωρίς να τζογάρουν με τη ζωή τους. Επίσης, η παιδεία είναι θέμα προσωπικής ενασχόλησης, διαβάσματος, καλλιέργειας και όχι έτσι αόριστα πανεπιστημιακών σπουδών. Η παιδεία είναι περισσότερο θέμα σχολείου, οικογένειας και κοινωνικών δομών και λιγότερο θέμα πανεπιστημίου.  Γι'  αυτό άλλωστε στην Ελλάδα έχουμε τόσους ξεφτιλισμένους γιατρούς που παίρνουν φακελάκια.

Πώς γίνονται όλα αυτά; Μα βέβαια με μεγάλες παρεμβάσεις ήδη από το δημοτικό σχολείο. Τα παιδιά που δεν τα καταφέρνουν στα μαθήματα θα πρέπει να έχουν εξίσου ελκυστικές επιλογές με τα παιδιά που παίρνουν εικοσάρια και όχι να αισθάνονται όπως σήμερα αποπαίδια που πάνε στην τιμωρία. Θα πρέπει να υπάρχουν θεσμοθετημένες δομές επαγγελματικού προσανατολισμού και αναζήτησης των ταλέντων των μαθητών. Όλοι έχουν ταλέντα, κανείς δεν είναι ατάλαντος. Αυτοί που νομίζουν ότι δεν αξίζουν τίποτα είναι προιόντα των πιο άχρηστων και αποτυχημένων κοινωνικών μηχανισμών που εμφανίστηκαν ποτέ στις σύγχρονες δυτικές χώρες. Η Ελλάδα είναι η μόνη ίσως χώρα στον κόσμο που παράγει με επαγγελματικό τρόπο ανθρώπους που αισθάνονται τόσο άχρηστοι και αδύναμοι. Αν ένα παιδί δεν έχει σωστή καθοδήγηση για να το γλιτώσει από αυτή τη νοοτροπία τότε σίγουρα θα χαθεί.

Το ότι σήμερα υπάρχουν 40ρηδες με την ταμπέλα του αδιόριστου καθηγητή ή του αδιόριστου στο κάθε υπουργείο πρέπει να μας κάνει να σκεφτούμε το εκπαιδευτικό μας σύστημα που οδήγησε τόσα παιδιά στην ξεφτίλα του μέσου και του βύσματος. Και αν σήμερα υπάρχουν για κάθε 1000 θέσεις στο δημόσιο μέσω ΑΣΕΠ 100,000 υποψήφιοι σημαίνει ότι αποτύχαμε ως κοινωνία.Το ότι οι βάσεις των σχολών για αστυνομικούς έχουν ανέβει τόσο υψηλά επίσης σημαίνει κάτι ανάλογο. 

Παράλληλα, οι επιτυχόντες θα πρέπει να έχουν υπόψη τους κατά την συμπλήρωση των μηχανογραφικών τους ότι οι καλύτερες σχολές είναι αυτές από τις οποίες καταλήγουν αυτοαπασχολούμενοι (π.χ. λογοθεραπευτές, φυσιοθεραπευτές, διαιτολόγοι, graphic designers, οδοντοτεχνίτες, κτλ) και όχι αυτές από τις οποίες καταλήγουν υπάλληλοι (π.χ. οικονομολόγοι της κακιάς ώρας, δήθεν στελέχη επιχειρήσεων κτλ).

Όλα τα παραπάνω τα βασίζω σε μια βασική μου πεποίθηση: α) Ότι οι άνθρωποι γεννιούνται ίσοι και δεν είναι δυνατόν να διαχωρίζονται ιδεολογικά στη διάρκεια της ζωής τους σε καλούς-ικανούς (που γίνονται γιατροί, δικηγόροι και μηχανικοί) και σε κακούς-άχρηστους (που γίνονται γραφίστες, φυσιοθεραπευτές, λογιστές), β) Ότι οι εργαζόμενοι θα πρέπει να προσπαθούν να γίνονται αυτόνομοι επαγγελματίες και όχι γρανάζια μεγάλων οργανισμών.

Πόσο μάλλον όταν σήμερα ένας εργάτης ή φυσιοθεραπευτής μπορεί άνετα να σπουδάσει ιστορία της τέχνης (όπως ένας βασιλιάς) χωρίς να πεινάσει, και έτσι να είναι ίσως και πολύ πιο μορφωμένος από έναν γιατρό που θα παίρνει φακελάκια, αποδεικνύοντας έτσι στην πράξη ότι οι ατομικές προκαταλήψεις οδηγούν σε μεγάλα κοινωνικά σφάλματα.