Τηλεοπτική προπαγάνδα και χαμένη λογική: Η περίπτωση του δημοσίου

Image by Profound Whatever via Flickr

Άκουσα σήμερα για κάποιον γιατρό που έκανε συμβιβασμό με το ΣΔΟΕ επειδή μετά από δειγματοληπτικό έλεγχο βρέθηκαν στον λογαριασμό του αδικαιολόγητα πάνω από 15 εκατομμύρια ευρώ. Αυτός -αλλά και πολλοί άλλοι σαν αυτόν- έχουν ακίνητη περιουσία (με τιμές 2007) άνω του 1 δις ευρώ, φαντάζομαι τι άλλο έχουν στο εξωτερικό.

Δεν μπορώ με τίποτα να καταλάβω ορισμένα πράγματα τα οποία θα έπρεπε να είναι αυτονόητα. Γιατί π.χ. δεν βάζουν (το έχω πει πολλές φορές) φρουρές του ΣΔΟΕ με αλεξίσφαιρα γιλέκα έξω από επιχειρήσεις (ή και μέσα σε αυτές), ιατρεία, και άλλα γραφεία μεγαλοεισοδηματιών-μεγαλοεπαγγελματιών ενώ αντίθετα γονατίζουν τους χαμηλόμισθους κακομοίρηδες;

Και το μεγάλο ερώτημα είναι γιατί τα κανάλια, π.χ. το Σκάι, δεν μιλάει γι' αυτά ενώ αντίθετα ζητάει να επέμβουν τα ΜΑΤ στον Πειραιά ή να βγει μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας που θα υπερβεί σύνταγμα και νόμους για να μας βγάλει από το αδιέξοδο;

Και γιατί κατά τον ίδιο τρόπο δεν ψάχνουμε επιστημονικά να βρούμε πώς οργανώνονται ορθολογικά -και όχι κομματικά- οι γραφειοκρατίες ώστε να μπορέσει το κράτος να λειτουργεί αποτελεσματικά αντί να δίνουμε νεοφιλελεύθερους αναθεματισμούς του τύπου "οι άχρηστοι υπάλληλοι"; Ξέρετε, υπάρχει η οργανωσιακή θεωρία, μια κοινωνιολογία της εργασίας, υπάρχει η ψυχολογία της εργασίας αλλά και το κλασικό management. Γιατί τα αγνοούμε όλα και ταυτίζουμε τον αυταρχισμό εναντίον των εργαζομένων με την εξορισμού αποτελεσματικότητα ή την δήθεν μεταφυσική τεμπελιά των εργαζομένων με την αναποτελεσματικότητα; Όλοι αυτοί οι επιστημονικοί κλάδοι δεν έχουν αντικείμενο στην Ελλάδα;

Οτιδήποτε συμβαίνει στους χώρους εργασίας είναι θέμα οργάνωσης, και είναι κρίμα που οι συνδιαλιστές τόσα χρόνια δεν είχαν ασχοληθεί παρά μόνο με θέματα οικονομικών αποδοχών.

Για παράδειγμα, ένα σοβαρό κράτος θα είχε αυτοματοποιήσει τα πάντα, θα είχε τυποποιήσει όλους τους νόμους σε διαδικασίες που μπορούν να κάνουν οι υπάλληλοι, θα είχε μηχανογραφήσει το σύμπαν. Οι Η/Υ που βλέπετε σε διάφορες δημόσιες υπηρεσίες δεν είναι πραγματικοί Η/Υ, είναι τις περισσότερες φορές "τυφλά" τερματικά κλειστών βάσεων δεδομένων που διαχειρίζονται μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες. Το δημόσιο λειτουργεί ακόμη στην δεκαετία του 1990 ενώ ο κόσμος προχώρησε 15 χρόνια μπροστά και η Ευρωπαική Ένωση έχει στόχο την πλήρη εξυπηρέτηση των πολιτών και επιχειρήσεων από το σπίτι τους μέσω του ίντερνετ!

Ακόμη και οι "πληροφορικάριοι" που απασχολούνται στο κράτος και διάφορους δημόσιους οργανισμούς, απασχολούνται κατά κανόνα σε θέσεις διοικητικές άσχετες με την πληροφορική η οποία δεν έχει σοβαρή εφαρμογή στο δημόσιο!

Ακόμη όμως και λάθη ή παραλείψεις των υπαλλήλων είναι ευθύνη της διοίκησης η οποία θα έπρεπε να τα εντοπίζει και να θεσπίζει μηχανισμούς και διαδικασίες που δεν θα επέτρεπαν να τα αφήνουν να συμβούν. Δεν έχει σημασία αν κάποιος υπάλληλος είναι αγριάνθρωπος, αν δεν μπορεί να συνεννοηθεί πολιτισμένα με ανθρώπους μετέταξε τον ως φύλακα σε ένα μουσείο. Αν ο ελεγκτής της εφορίας είναι πολύ φιλικός με τους "πελάτες" τότε πρέπει να του αλλάξεις τμήμα. Έχουν οι υπάλληλοι ίντερνετ και e-mail, πώς επικοινωνεί η διοίκηση με τους υπαλλήλους, γίνονται συσκέψεις, κοινές εκδηλώσεις, καλλιεργείται μακροχρόνια μια συγκεκριμένη δημόσια οργανωτική κουλτούρα με βάση στόχους και διαδικασίες; Αυτά κάνουν οι ιδιωτικές εταιρείες, δεν λειτουργούν αποτελεσματικά με μεταφυσικούς τρόπους ή με επιδείξεις αγριότητας (αν και αυτά συμβαίνουν δυστυχώς).

Αντίθετα με αυτά που αναφέρω επιγραμματικά, το status quo αναπαράγει ένα τυφλό μίσος ενάντια σε καημένα ανθρωπάκια που δεν ξέρουν τι να πουν και πως να αντιδράσουν. Σκύβουν το κεφάλι ενοχοποιημένα και πάνε στη δουλίτσα τους κάθε μέρα χωρίς να μπορούν να πουν, να κάνουν ή να προτείνουν το οτιδήποτε. Η ενοχοποίηση άλλωστε τους έχει τσακίσει το ηθικό και τους έχει ισοπεδώσει ψυχικά.

Και βεβαίως εγώ προσωπικά δεν μπορώ να καταλάβω τι σημαίνει μονιμότητα γιατί έχω ζήσει όλα μου τα εργασιακά χρόνια στην πρώτη γραμμή του ιδιωτικού τομέα. Η μονιμότητα είναι ένα μεταεμφυλιακό κατάλοιπο που βλάπτει τους ίδιους τους υπαλλήλους (αφού έχουν μόνιμη δουλειά κόψε τους παραπάνω μισθό) αλλά και τη θέση τους στην κοινωνία η οποία τους θεωρεί παράσιτα. Αν υπήρχε αυτονόητη εμπιστοσύνη και επιστημονική διαχείριση, και οι απολύσεις θα επιτρεπόταν αλλά και απολύσεις δεν θα γινόταν λόγω του σωστού τρόπου διοίκησης.

Επίσης δεν μπορώ να καταλάβω γιατί πρέπει να έχει ένας υπάλληλος 3 μάστερ και πτυχίο με βαθμό 8 στα 10 (συχνά και PhD) για να γίνει δημόσιος υπάλληλος. Οι εργασίες θα έπρεπε να είναι τόσο απλές που να μην χρειάζεται κάποιος να έχει τόσες σπουδές για να τις διεκπεραιώνει. Άλλωστε αυτοί οι άνθρωποι είναι εντελώς αποκομμένοι από την δημόσια κεντρική διοίκηση και ότι και να προτείνουν θα αντιμετωπιστεί στην καλύτερη περίπτωση με χλεύη. Άλλωστε ένας χωρίς σπουδές θα μπορούσε να έχει πιο μεγάλο κίνητρο και να είναι πολύ πιο αποτελεσματικός.

Ανέφερα πολλά θέματα παραπάνω που θα χρειαζόταν πολύ μεγαλύτερη ανάπτυξη αλλά με έναν σχεδόν ίδιο κοινό παρανομαστή γύρω από το θέμα της οργάνωσης του δημόσιου τομέα.