Αναρτήσεις
Image via Wikipedia
Παλαιότερα είχα διαβάσει (εδώ αλλά και αλλού) ότι ο Max Weber θεωρούσε τη ριζοσπαστική/άμεση δημοκρατία εφικτή μόνο αν μπορούσε να εφαρμοστεί σε μικρές κοινωνίες, σε κοινωνίες όπου οι άνθρωποι δεν έχουν μεγάλες διαφορές στη γνώση και όπου υπάρχει αταξική δομή. Θεωρούσε ότι τέτοιες προϋποθέσεις υπάρχουν μόνο στα Καντόνια της Ελβετίας ή σε κάποιες πανεπιστημιακές κοινότητες. Και επειδή αυτές οι προϋποθέσεις δεν υπήρχαν θεωρούσε ότι η άμεση ή ριζοσπαστική δημοκρατία δεν ήταν εφικτή.
Μήπως όμως σήμερα οι προϋποθέσεις αυτές που έλεγε τότε ο Max Weber υπάρχουν;
1) Μέγεθος κοινωνίας
Κατ' αρχήν η τεχνολογία έκανε τον κόσμο μας πολύ μικρότερο, εδώ και πολλά χρόνια υπάρχει η τηλεόραση, το κινητό τηλέφωνο, το αεροπλάνο. Από το 1996 και μετά το ιντερνετ επεκτάθηκε ιδιαίτερα και από το 2003 και ύστερα λέγεται ότι έγινε μια δεύτερη επανάσταση με τις διαδικτυακές κοινότητες, είτε όπως τα blogs, είτε όπως άλλες τύπου facebook.
Συνεπώς ο κόσμος μας μικραίνει όλο και περισσότερο. Ένα άλλωστε από τα χαρακτηριστικά του ίντερνετ είναι η Α-τοπικότητα του η οποία επιτρέπει την "από κάτω¨ παγκοσμιοποίηση.
2) Γνώση του κόσμου
-Στον δυτικό κόσμο οι άνθρωποι σε μεγάλα ποσοστά τελειώνουν ανώτατες σχολές και πανεπιστήμια, τα ποσοστά αναλφαβητισμού έχουν σχεδόν μηδενίσει.
-Τα ΜΜΕ αν χρησιμοποιούνταν σωστά θα μπορούσαν να εκπαιδεύουν τον κόσμο με τον τρόπο που το κάνουν πολλές φορές τα ντοκιμαντέρ στην τηλεόραση.
-Το ίντερνετ έχει το χαρακτηριστικό της Α-χρονικότητας, και της αλληλεπίδρασης. Οι άνθρωποι μπορούν να συζητάνε ταυτόχρονα με τα γεγονότα τις λύσεις.
Συνεπώς ποτέ ο κόσμος δεν ήταν πιο ομοιόμορφος και ίσος, τουλάχιστον ο δυτικός κόσμος, σε σχέση με τη γνώση. Μάλιστα στη φάση που βρισκόμαστε η εξειδικευμένη γνώση που μπορεί διαδικαστικά να βοηθήσει την εκτέλεση της βούλησης του λαού δεν ενδείκνυται για πολιτικές αποφάσεις οι οποίες χρειάζονται γενική παιδεία (Δείτε Γ. Παμπούκη, Χ. Τσούκα). Αυτό είναι το μοντέλο γνώσης που απαιτεί η ριζοσπαστική δημοκρατία και στο οποίο υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την επίτευξή της άμεσης δημοκρατίας.
3) Αταξική Δομή
Σήμερα όλοι οι φιλελεύθεροι, στην προσπάθειά τους να καταρρίψουν τις μαρξιστικές θεωρήσεις, τονίζουν ότι πλέον η κοινωνία μας έχει αταξικά χαρακτηριστικά. Ακόμη όμως και αν στον δυτικό κόσμο υπήρχαν σημαντικές ταξικές διαφοροποιήσεις, ακόμη και τότε θα ήταν δυνατή η αμεσοδημοκρατική λειτουργικότητα εφόσον δεν υπήρχε πληροφοριακό κενό. Σε αυτή την περίπτωση η συμμετοχή των χαμηλότερων τάξεων στην διακυβέρνηση θα έκανε πιο εύκολο το να κλείσουν τα ταξικά χάσματα.
Επίσης ακόμη και αν υπήρχαν αγεφύρωτες ταξικές διαφοροποιήσεις (που υπάρχουν έστω και λιγότερο από ότι παλαιότερα) αυτό θα σήμαινε ότι σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που θέτει ο Max Weber αν βάλουμε ως στόχο την ριζοσπαστική άμεση δημοκρατία τότε στην πορεία μας προς αυτήν θα πρέπει να υπάρξει οικονομική ισότητα.
4) Το φιλελεύθερο διακύβευμα
Μετά από αυτές τις σκέψεις για την ταξική ή αταξική κοινωνία κατά Max Weber φτάνουμε στον τελικό και αληθινό στόχο της "αντιπροσωπευτικής" "δημοκρατίας¨ που είναι το αληθινό φιλελεύθερο διακύβευμα. Ο James Mill σε άρθρο του το 1830 (On the Ballot, Westminster Review) έλεγε: "Κατά τη γνώμη μας η διακυβέρνηση είναι αποκλειστική υπόθεση των πλουσίων και θα την αναλαμβάνουν πάντοτε αυτοί, είτε με το καλό είτε με το κακό. Αυτό είναι το πιο σημαντικό από όλα. Αν αναλάβουν την εξουσία με κακά μέσα τότε η διακυβέρνηση είναι κακή. Αν την αναλάβουν με καλά μέσα τότε η διακυβέρνηση θα είναι καλή. Το πιο καλό μέσο είναι μέσα από την ελεύθερη ψηφοφορία του λαού". Κατά τους φιλελεύθερους και τον J. Mill εννοείται ότι οι πλούσιοι θα έχουν πάντοτε την εξουσία. Αν μάλιστα αυτή τους δοθεί εθελοντικά τότε όλα θα είναι πιο εύκολα...
Αυτό ήταν και έως σήμερα το αληθινό διακύβευμα της φιλελεύθερης δημοκρατίας.
Συμπέρασμα
Αν λοιπόν ισχύουν οι προϋποθέσεις του Max Weber για την άμεση δημοκρατία τότε ο λόγος που δεν έχουμε άμεση δημοκρατία είναι το διαχρονικό φιλελεύθερο διακύβευμα που αναφέρω παραπάνω. Αν δεν ισχύουν οι προϋποθέσεις του Max Weber θα πρέπει να σκεφτούμε πώς μπορούν αυτές να εκπληρωθούν και όχι ότι επειδή είναι αυτονόητα αδύνατες δεν θα μπορέσει ποτέ να υπάρξει άμεση δημοκρατία όπως υπονοεί ο ίδιος ο Max Weber.
Το να αγνοούμε τις νέες τεχνολογίες και το ίντερνετ ως εργαλεία λειτουργικής επίτευξης της άμεσης δημοκρατίας είναι τουλάχιστον ύποπτο. Ο Netizen της άμεσης και ριζοσπαστικής δημοκρατίας θα πρέπει να είναι η φυσική αντικατάσταση του citizen της περιορισμένης φιλελεύθερης δημοκρατίας και ο οποίος σε αντίθεση με τον citizen θα μπορεί να συμμετάσχει άμεσα στις αποφάσεις τις κοινωνίας όπου ανήκει μέσω των Virtual Communities η δομή των οποίων θα περιλαμβάνει τους αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στόχους.
Βιβλιογραφία
[1] Τα κομμούνια του διαδικτύου
[2] Η αυξανόμενη αξία του δωρεάν
[3] Wikinomics
[4] Ημιμάθειας εγκώμειο
[5] Τα όρια του φιλελεύθερου μοντέλου δημοκρατίας
[6] Τα λίνκ που αναφέρονται μέσα στο κείμενο.
Μήπως όμως σήμερα οι προϋποθέσεις αυτές που έλεγε τότε ο Max Weber υπάρχουν;
1) Μέγεθος κοινωνίας
Κατ' αρχήν η τεχνολογία έκανε τον κόσμο μας πολύ μικρότερο, εδώ και πολλά χρόνια υπάρχει η τηλεόραση, το κινητό τηλέφωνο, το αεροπλάνο. Από το 1996 και μετά το ιντερνετ επεκτάθηκε ιδιαίτερα και από το 2003 και ύστερα λέγεται ότι έγινε μια δεύτερη επανάσταση με τις διαδικτυακές κοινότητες, είτε όπως τα blogs, είτε όπως άλλες τύπου facebook.
Συνεπώς ο κόσμος μας μικραίνει όλο και περισσότερο. Ένα άλλωστε από τα χαρακτηριστικά του ίντερνετ είναι η Α-τοπικότητα του η οποία επιτρέπει την "από κάτω¨ παγκοσμιοποίηση.
2) Γνώση του κόσμου
-Στον δυτικό κόσμο οι άνθρωποι σε μεγάλα ποσοστά τελειώνουν ανώτατες σχολές και πανεπιστήμια, τα ποσοστά αναλφαβητισμού έχουν σχεδόν μηδενίσει.
-Τα ΜΜΕ αν χρησιμοποιούνταν σωστά θα μπορούσαν να εκπαιδεύουν τον κόσμο με τον τρόπο που το κάνουν πολλές φορές τα ντοκιμαντέρ στην τηλεόραση.
-Το ίντερνετ έχει το χαρακτηριστικό της Α-χρονικότητας, και της αλληλεπίδρασης. Οι άνθρωποι μπορούν να συζητάνε ταυτόχρονα με τα γεγονότα τις λύσεις.
Συνεπώς ποτέ ο κόσμος δεν ήταν πιο ομοιόμορφος και ίσος, τουλάχιστον ο δυτικός κόσμος, σε σχέση με τη γνώση. Μάλιστα στη φάση που βρισκόμαστε η εξειδικευμένη γνώση που μπορεί διαδικαστικά να βοηθήσει την εκτέλεση της βούλησης του λαού δεν ενδείκνυται για πολιτικές αποφάσεις οι οποίες χρειάζονται γενική παιδεία (Δείτε Γ. Παμπούκη, Χ. Τσούκα). Αυτό είναι το μοντέλο γνώσης που απαιτεί η ριζοσπαστική δημοκρατία και στο οποίο υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την επίτευξή της άμεσης δημοκρατίας.
3) Αταξική Δομή
Σήμερα όλοι οι φιλελεύθεροι, στην προσπάθειά τους να καταρρίψουν τις μαρξιστικές θεωρήσεις, τονίζουν ότι πλέον η κοινωνία μας έχει αταξικά χαρακτηριστικά. Ακόμη όμως και αν στον δυτικό κόσμο υπήρχαν σημαντικές ταξικές διαφοροποιήσεις, ακόμη και τότε θα ήταν δυνατή η αμεσοδημοκρατική λειτουργικότητα εφόσον δεν υπήρχε πληροφοριακό κενό. Σε αυτή την περίπτωση η συμμετοχή των χαμηλότερων τάξεων στην διακυβέρνηση θα έκανε πιο εύκολο το να κλείσουν τα ταξικά χάσματα.
Επίσης ακόμη και αν υπήρχαν αγεφύρωτες ταξικές διαφοροποιήσεις (που υπάρχουν έστω και λιγότερο από ότι παλαιότερα) αυτό θα σήμαινε ότι σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που θέτει ο Max Weber αν βάλουμε ως στόχο την ριζοσπαστική άμεση δημοκρατία τότε στην πορεία μας προς αυτήν θα πρέπει να υπάρξει οικονομική ισότητα.
4) Το φιλελεύθερο διακύβευμα
Μετά από αυτές τις σκέψεις για την ταξική ή αταξική κοινωνία κατά Max Weber φτάνουμε στον τελικό και αληθινό στόχο της "αντιπροσωπευτικής" "δημοκρατίας¨ που είναι το αληθινό φιλελεύθερο διακύβευμα. Ο James Mill σε άρθρο του το 1830 (On the Ballot, Westminster Review) έλεγε: "Κατά τη γνώμη μας η διακυβέρνηση είναι αποκλειστική υπόθεση των πλουσίων και θα την αναλαμβάνουν πάντοτε αυτοί, είτε με το καλό είτε με το κακό. Αυτό είναι το πιο σημαντικό από όλα. Αν αναλάβουν την εξουσία με κακά μέσα τότε η διακυβέρνηση είναι κακή. Αν την αναλάβουν με καλά μέσα τότε η διακυβέρνηση θα είναι καλή. Το πιο καλό μέσο είναι μέσα από την ελεύθερη ψηφοφορία του λαού". Κατά τους φιλελεύθερους και τον J. Mill εννοείται ότι οι πλούσιοι θα έχουν πάντοτε την εξουσία. Αν μάλιστα αυτή τους δοθεί εθελοντικά τότε όλα θα είναι πιο εύκολα...
Αυτό ήταν και έως σήμερα το αληθινό διακύβευμα της φιλελεύθερης δημοκρατίας.
Συμπέρασμα
Αν λοιπόν ισχύουν οι προϋποθέσεις του Max Weber για την άμεση δημοκρατία τότε ο λόγος που δεν έχουμε άμεση δημοκρατία είναι το διαχρονικό φιλελεύθερο διακύβευμα που αναφέρω παραπάνω. Αν δεν ισχύουν οι προϋποθέσεις του Max Weber θα πρέπει να σκεφτούμε πώς μπορούν αυτές να εκπληρωθούν και όχι ότι επειδή είναι αυτονόητα αδύνατες δεν θα μπορέσει ποτέ να υπάρξει άμεση δημοκρατία όπως υπονοεί ο ίδιος ο Max Weber.
Το να αγνοούμε τις νέες τεχνολογίες και το ίντερνετ ως εργαλεία λειτουργικής επίτευξης της άμεσης δημοκρατίας είναι τουλάχιστον ύποπτο. Ο Netizen της άμεσης και ριζοσπαστικής δημοκρατίας θα πρέπει να είναι η φυσική αντικατάσταση του citizen της περιορισμένης φιλελεύθερης δημοκρατίας και ο οποίος σε αντίθεση με τον citizen θα μπορεί να συμμετάσχει άμεσα στις αποφάσεις τις κοινωνίας όπου ανήκει μέσω των Virtual Communities η δομή των οποίων θα περιλαμβάνει τους αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στόχους.
Βιβλιογραφία
[1] Τα κομμούνια του διαδικτύου
[2] Η αυξανόμενη αξία του δωρεάν
[3] Wikinomics
[4] Ημιμάθειας εγκώμειο
[5] Τα όρια του φιλελεύθερου μοντέλου δημοκρατίας
13 σχόλια:
Πολύ όμορφα εντοπίζεις το διακύβευμα. Το θέμα είναι πως τις ιστορικές μεταστροφές τις χαρακτήριζε πάντοτε η αναγκαιότητα, ως συνισταμένη των αντικειμενικών συνθηκών της εποχής. Υπάρχει αυτή η αναγκαιότητα σήμερα; Η αναγκαιότητα για ζωή και όχι για επιβίωση. Υπάρχουν δύο δυνατότητες: Ή να διαδοθεί ενός είδους συνείδηση έτσι ώστε μέσα από την ποσοτική μεταβολή να επέλθει η ποιοτική, να φτάσουμε δηλαδή ως ανθρωπότητα μια κρίσιμη μάζα που να διεκδικεί ενεργά τα προτάγματα της ριζοσπαστικής δημοκρατίας (ονομάστε το οπως θέλετε), ή η ίδια η ανάγκη για επιβίωση όταν πλήξει μια κρίσιμη μάζα να μετατραπεί σε όχημα για μια μεταβολή, με αμφιλεγόμενη όμως κατεύθυνση αν δεν συνοδεύεται από απελευθερωτική γνώση. Η γνώση αυτή είναι το διακύβευμα για μένα, και χρειάζεται να τη διαδίδουμε με κάθε μέσο και κόστος.
Καλή συνέχεια φίλε Rider.
Καλησπέρα white_rabbit. Έκανα αυτή την δημοσίευση για να ξεκαθαρίσω ότι υπάρχουν οι αντικειμενικές προϋποθέσεις - που δεν υπήρχαν παλαιότερα - για μια τέτοια ιστορική μεταστροφή.
Τώρα αν υπάρχουν οι υποκειμενικές προϋποθέσεις όντως είναι μια άλλη ιστορία που εμπλέκει πολλούς περισσότερους παράγοντες από όσους ήθελα να αναλύσω σε αυτό το κείμενο.
Νομίζω όμως ότι οι αντικειμενικές συνθήκες επηρεάζουν και τις υποκειμενικές. Δηλαδή σήμερα ο κόσμος γνωρίζει δομές και τρόπους επικοινωνίας μέσω του ίντερνετ που χαρακτηρίζονται από τον ριζοσπαστισμό και την άμεση δημοκρατικότητα μέσω της κοινής συμμετοχής.
Όλο αυτό το δυναμικό δημιουργεί ένα νοητικό υπόβαθρο που σε λίγο θα θεωρεί αυτονόητο να επεκτείνει τον εαυτό του σε όλους τους κοινωνικούς τομείς.
το κινητό και δη το ονομαστικοποιημένο νούερο κινητού, περισσότερο από το ίντερνετ, μιας και έχει μεγαλύτερη διείσδυση θα μπορούσε να είναι το πλέον εύχρηστο εργαλείο άμεσης δημοκρατίας, με κάποιο κίνδυνο πάντα να γίνει η δημοκρατία φαστ φουντ :)
Nicholas όντως το πληροφοριακό κενό είναι σοβαρό πρόβλημα. Όμως καθώς τα χρόνια περνάνε όλο και αυτό θα μειώνεται. Νομίζω ότι το κινητό ή άλλες διαδραστικές τεχνολογίες μέσω π.χ. της τηλεόρασης, θα μπορούσαν να βοηθήσουν.
Το ίντερνετ είναι όμως το πιο κατάλληλο μέσο διαλόγου.
Νομίζω ότι για ένα πρώτο βήμα, στο επίπεδο της νομοθετικής εξουσίας είναι εύκολο να εφραρμοστούν αυτές οι σκέψεις, όμως για το επίπεδο της εκτελεστικής εξουσίας χρειάζονται αρκετές προσαρμογές..
Νομίζω οτι τα πράγματα είναι ακόμα πιο απλά....πρόκειται για τον ζωντανό διάλογο εν ολίγοις. Δεν μπορεί η Δημοκρατία να είναι διαδικτυακή, ούτε τηλεφωνική κι ακόμα περισσότερο εικονική...Ολα αυτά είναι πολύ καλά και ίσως πράγματι σήμερα να δίνουν μια σπρωξιά στο θέμα της συμμετοχής και της πληροφόρησης αλλά με τίποτα δεν αντικαθιστούν τον δια ζώσης διάλογο, κατά την ταπεινή μου άποψη. Η αταξική δομή δεν νομίζω οτι εξασφαλίζεται μόνο απο τη δυνατότητα πρόσβασης και πληροφόρησης. Υπάρχουν θέματα κουλτούρας και γενικότερης παιδείας που σαφώς έχουν σχέση με την άμεση δημοκρατία και θα έλεγα και με το φυσικό περιβάλλον. Ο άνθρωπος είναι κομμάτι της φύσης και όχι της τεχνολογίας...αυτό είναι μια δυνατότητα αλλά όχι ο διαμορφωτής. Ακόμα και τα περι μεγεθών (μικραίνει ή μεγαλώνει ο κόσμος) λόγω τεχνολογίας είναι και πάλι επίφαση. Η πληροφόρηση χρειάζεται επιλογή και προτεραιότητα, εστίαση, σύνθεση, επεξεργασία....Ως προς την εξειδίκευση κινδυνεύουμε να γίνουμε ένα κράτος 'ειδικών' και θα πρέπει να προσέξουν πολλοί αυτοί που θεωρούν οτι οι 'ειδικοί' κα δη οι πανεπιστημιακοί είναι πανάκεια.
ΚΚ νομίζω ότι όλα αυτά είναι προς την κατεύθυνση της αναζήτησης των βασικών προϋποθέσεων. Ασφαλώς είναι περίπλοκο θέμα και δεν λύνεται τόσο εύκολα. Το ζήτημα όμως είναι να συζητείται ώστε να μην θεωρείται η αντιπροσωπευτική δημοκρατία ως η μόνη ή η άριστη δυνατότητα.
tractatus καλησπέρα. Επειδή όμως ο πληθυσμός είναι μεγάλος ήταν έως σήμερα πολύ δύσκολο να υπάρχει πραγματικός face to face διάλογος. Γι' αυτό είχαμε την αντιπροσωπευτική δημοκρατία.
Εφόσον όμως τώρα πλέον είναι εφικτή η άρση των εμποδίων τότε θα πρέπει να εκμεταλλευτούμε όλα τα μέσα.
Η αταξική δομή ασφαλώς δεν διασφαλίζεται από την πληροφόρηση, δεν λέω πουθενά κάτι τέτοιο. Διασφαλίζεται μόνο με τη συμμετοχή των από κάτω....
Στο θέμα των ειδικών λέω ακριβώς το ίδιο, ότι δεν χρειαζόμαστε δηλαδή τους ειδικούς να μας κυβερνάνε, όπως λέει και το "Ημιμάθειας Εγκώμιο" που παραπέμπω.
Φαντάζομαι αυτά τα netizen και τα virtual communities θα είναι (ιδεατά) ο ομαδικός τάφος όλων των παρατρεχάμενων κομματικών μηχανισμών οι οποίοι παραδοσιακά βλέπουν με μεγάλη δυσπιστία κάθε τι απελευθερωτικό και καινοτόμο.
Ένα κλασικό παράδειγμα της σημερινής δημοκρατίας με βάση αυτούς τους χυδαίους κομματικούς μηχανισμούς, βλέπουμε στις διαδικασίες που ακολουθεί η ΝΔ για την εκλογή προέδρου. Ούτε θα μιλήσουν για την ήττα (αυτή με το -10%) ούτε επι της ουσίας πολιτικά. Απλά αποφάσισαν τον πρόεδρο οι μηχανισμοί (ή πριν από αυτούς η εξουσία μοιράστηκε στο παρασκήνιο στη βάση εκβιασμών) και πάνε τώρα για τη δημόσια ανακοίνωση....
ο διάλογος σαφέστατα είναι αναντικατάστατος, για ανταλλαγή ιδεών, απόψεων, προβληματισμών. Δεν είμαι σίγουρος πως εννοείς τον διάλογο. Αν το καλοσκεφτείς, αυτό εδώ το Blog είναι μέρος για διάλογο. Όπως και ένα καφενείο, η μια συζήτηση μεταξύ φίλων. Ακόμα και ένα συνέδριο κόμματος είναι μιας μορφής διαλόγου.
Αλλά το ίντερνετ, μπορεί να επεκτείνει τον διάλογο με κόσμο που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα ήταν δυνατό να συμβεί.
Όλα αυτά τα τεχνολογικά "θαύματα" Ιντερνετ, κινητά κλπ είναι απλά πλατφόρμες οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να βελτιώσουν τη Δημοκρατία. Και αυτό που έκαναν στην αρχαία Αθήνα θα μπορούσαμε να επανακτήσουμε χωρίς να μαζευόμαστε 10.000.000 κόσμος κάθε φορά που θα απαιτείται κάποια απόφαση
Αγαπητέ Greek Rider σε γενικές γραμμές συμφωνώ με τα όσα γράφεις στην ανάρτησή σου - κάποιες παρατηρήσεις επί του γενικότερου.
Διακρίνω και διάψευσέ με αν το διαβάζω λάθος μία τάση να προσπαθούμε να βρούμε στο σύγχρονο κόσμο και στους θεσμούς του τα στοιχεία εκείνα που ευνοούν μια ανθρώπινη, πραγματική δημοκρατία - που ευνοούν περισσότερο σε σύγκριση με το χτες.
ωστόσο και χωρίς να έχω διαβάσει βέμπερ, θεωρώ πως όπου και όποτε κι αν ψάξουμε στην ιστορία των κοινωνιών θα μπορούσαμε να βρούμε προϋποθέσεις για μια πιο ανθρώπινη, πραγματική δημοκρατία.
Ακόμα και σε μια χώρα 300.000.000 χωρίς ίντερνετ και τηλεπικοινωνίες θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί, από τη στιγμή που μια κοινότητα ή συμβούλιο είναι ικανό να πάρει τους όρους ζωής του στα χέρια του, χωρίς να τους αναθέτει αλλού. Το ζήτημα του μεγέθους του πληθυσμού στην άμεση δημοκρατία άλλωστε δεν είναι ένα θέμα που έθεσαν οι όπου γης επαναστατημένοι, αλλά νομίζω η διανόηση. Εννοώ πως είναι ένα θέμα που δεν μπορεί παρά να λυθεί, όπως θα λυθούν και αμέτρητα άλλα ζητήματα "τεχνικής".
Δε λέω ότι "η επανάσταση θα τα λύσει όλα" - λέω ότι η επανάσταση δεν είναι ζήτημα προσφορότητας των ίδιων των καθιδρυμένων θεσμών περισσότερο από όσο η αντίληψη για αυτούς τους θεσμούς (που οδηγεί και σε ανάλογες χρήσεις).
Ναι, ευνοούν τα σύχρονα μέσα τον διάλογο αλλά και την ιδιώτευση. Ποιά είναι τα κίνητρα που μπορούν να ριζώσουν στις σημερινές συνθήκες για μια διαφορετική, προς δημοκρατική κατεύθυνση χρήση, αυτών των μέσων; Η ίδια η δημοκρατική κατεύθυνση; φαύλος κύκλος νομίζω.
Η ανάρτησή σου αλλά και τα σχόλια προσφέρουν αμέτρητες αφορμές για συζήτηση ωστόσο κλείνω εδώ.
(ο πρώην fyge είμαι)
Ανώνυμε έτσι όπως το λες το εννοώ και εγώ. Σήμερα ο διάλογος ακόμη και ο διάλογος του καφενείου είναι περιορισμένος. Αντίθετα ο κόσμος έχει εθιστεί σε άλλα πρότυπα και δομές που τον αποβλακώνουν τον κάνουν παθητικό τον κάνουν να απέχει και τον κάνουν να είναι απολιτίκ.
Ασφαλώς το ίντερνετ ανοίγει "λεωφόρους" επικοινωνίας.
Spyro συμφωνώ με το σκεπτικό σου. Όμως όπως πολλές φορές συνηθίζω γράφω κάτι που στηρίζεται στα βασικά επιχειρήματα των φιλελευθέρων. Όταν λοιπόν ξεκινάω από τον Μάξ Βέμπερ δεν το κάνω επειδή τον θεωρώ κάτι εξαιρετικό αλλά επειδή η σκέψη του έχει οικοδομήσει το σύγχρονο κράτος που τρώμε στη μάπα σήμερα.
Όταν οι φιλελεύθεροι απαξιώνουν οτιδήποτε ριζοσπαστικό το κάνουν έχοντας κάποια επιχειρήματα. Όταν μιλάς με τα δικά τους επιχειρήματα τότε τους στερείς το φύλλο συκής.
fg
Μπορείτε να χρησιμοποιείτε την τεχνολογία άνετα, για να ψηφίζετε την καλύτερη φάση της αγωνιστικής ή το καλύτερο τραγούδι της χρονιάς.
Όσο για τα υπόλοιπα...
Η φράση του Mills λέει τα ευκόλως ενοούμενα, που πάντα παραλείπονται.
Έχει πολύ δρόμο ακόμα, ευτυχώς ο δρόμος υπάρχει, το ζήτημα είναι να τον περπατήσουμε γιατί δεν βλέπω κανέναν,εκτός απο τον Κωστάκη, να βαριέται να κυβερνησει.
Τίποτα δεν θα γίνει τίποτα απο μόνο του.
Ανάρτηση Σχολίου